۱- مشخصات کلی دوره

کارشناسی ارشد فتوگرامتری دورهای است آموزشی - پژوهشی از رشته مهندسي نقشه برداري (مهندسي ژئودزي و ژئوماتيک) که فتوگرامتري موضوع اصلي آن را تشکيل مي دهد و طبيعتاً با گرايش هاي ديگر رشته ها مثل سنجش از دور  سيستم اطلاعات جغرافيايي و هيدروگرافي در ارتباط نزديک قرار دارد.

موضوع گرایش فتوگرامتری استخراج اطلاعات کمی و کیفی اشياء با استفاده از تصوير و اطلاعات جانبي (نظير داده هاي ليزري)  ذخيره سازي  پردازش  بازيابي و بازسازي شيء مورد نظر مي باشد. اين شيء ممکن است قسمتي از سطح زمين  پديده ها  عوارض و يا ساخته هاي دست بشر باشد.

در برنامه ریزی این دوره  تربیت نیروهاي انساني با هدف هاي زير مورد توجه قرار دارد:

• توانایی تجزیه و تحلیل سیستم هاي مرتبط با علوم ژئوماتيک و ارائه پيشنهاد و راهکار جهت ارتقاء و بهينه سازي آن سيستم ها
• توانایی تهیه اطلاعات مکانی مورد نیاز پروژه هاي زير بنايي  عمراني و شهرسازي  زيست محيطي  منابع طبيعي و ...
• تربیت افراد متخصص جهت انجام فعالیت های آموزشی و پژوهشی در مراکز آموزشي و تحقيقاتي مرتبط با علوم ژئوماتيک
• تلاش در جهت تولید علم و برقراری ارتباط با مجامع معتبر بین المللی مرتبط با علوم ژئوماتیک به منظور بالا بردن سطح علمي کشور

۲- ضرورت و اهمیت دوره

در حال حاضر بیش از هشتاد درصد اطلاعات مورد نیاز سازمانهای مختلف اعم از دولتی و غیر دولتي  داراي ماهيت مکان مرجع ميباشد. به عبارت ديگر اينگونه سازمانها به نحوي هم توليد کننده و هم کاربر اطلاعات مکاني هستند. بنابراين تأمين نيروي متخصص مورد نياز آنها در توليد  ذخيره سازي  پردازش  بهنگام رساني و استفاده از اطلاعات مکان مرجع و همچنين با توجه به ماهيت گرايش فتوگرامتري  به عنوان يكي از منابع توليد كننده اطلاعات مكان مرجع  تربيت افرادي در اين زمينه ضروري مي باشد.  تقليل نياز به متخصصين خارجي در اين زمينه از اهميت خاصي برخوردار است.

۳- نقش و توانایی فارغ التحصیلان

فارغ التحصیلان این رشته از توانائیهای زیر برخوردار خواهند بود:

• مدیریت  مشاوره و نظارت در اجرای پروژههای تولید اطلاعات مکاني نظير تهيه نقشه هاي پوششي کشور  کاداستر  آمايش سرزمين و پايش محيط زيست
• استفاده از تکنیکهای فتوگرامتری رقومی و تحلیلي در تعيين موقعيت و کنترل کيفيت سازهها
• بکارگیری تکنیکهای فتوگرامتری در پروژههاي صنعتي  پزشکي  معماري  باستان شناسي و نظاير آن
• تولید اطلاعات مکان مرجع جهت ورود به سیستمهای اطلاعات جغرافیایي ارگانهاي مديريت ملي  منطقهاي و شهري

فارغ التحصیلان این رشته امکان جذب در سارمان نقشه برداری کشور  سازمان فضایی ايران  سازمان ثبت املاک و اسناد کشور  سازمان جغرافيايي نيروهاي مســـلح  سازمان مديـريت و برنامهريزي کشور  سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري  وزارت نيرو  وزارت جهاد كشاورزي  وزارت مسكن و شهرسازي  وزارت نفت  وزارت صنايع و معادن  وزارت راه و ترابري  وزارت بهداشت  درمان و آموزش پزشكي  وزارت كشور (استانداريها  شهرداريها  مديريت بحران و بلاياي طبيعي)  مراكز نظامي و انتظامي  سازمان انرژي اتمي ايران  سازمان حفاظت محيط زيست  دانشگاهها و شركتهاي مهندسي مشاور را دارا ميباشند.

 

۴- لیست دروس

تعداد کل واحدهای درسی این دوره ۳۲ واحد به شرح زیر میباشد:

دروس اصلی و تخصصی الزامی                     

    o  فتوگرامتری برد کوتاه

    o  فتوگرامتری رقومی

    o  فتوگرامتری فضایی

    o  تشخیص الگو و استخراج اتوماتیک عوارض از تصاویر رقومی

    o  منطق فازی و شبکههای عصبی در فتوگرامتری و سنجش از دور

دروس اصلی و تخصصی اختیاری

    o  مدلسازی رقومی زمین (DTM)

    o  سیستمهای اطلاعات جغرافیایی پيشرفته

    o  سنجش از دور پیشرفته

    o  سیستم تعیین موقعیت جهانی GPS و کاربردهاي آن در مهندسي ژئوماتيک

    o  گرافیک کامپیوتری (برنامه نویسی پردازش تصاوير)

    o   ماشین بینایی

    o  تئوری تقریب و سریهای زمانی در فتوگرامتري و سنجش از دور

          سمینار

          پایان نامه

 

۱- مشخصات کلی دوره

کارشناسی ارشد مهندسی سنجش از دور دورهای است آموزشی - پژوهشی در رشته مهندسي ژئوماتيک که با گرايشهاي ديگر آن مثل نقشهبرداري  ژئودزي  فتوگرامتري   هيدروگرافي  کارتوگرافي رقومي و سيستم اطلاعات جغرافيايي و به کارگيري آنها در ارتباط نزديك قرار دارد.

موضوع اصلی این دوره را مبانی فیزیک سنجش از دور  مکانيک سماوي  ذخيرهسازي  بازيابي  مديريت و پردازش اطلاعات جمع آوري شده توسط سيستمهاي هوائي  ماهوارهاي و غيره جهت استخراج و تفسير اطلاعات کمي و کيفي و همچنين كاربردهاي اين تكنولوژي در زمينههاي مختلف مانند مهندسي محيط زيست  مهندسي عمران  مهندسي زمينشناسي و كشاورزي  منابع طبيعي و امور نظامي تشكيل ميدهد. در برنامهريزي اين دوره تربيت نيروهاي انساني با هدفهاي زير مورد توجه قرار دارد: 

• توانایی هدایت و اراده پروژههای زیربنايي کشور در زمينههاي مختلف سنجش از دور
• کمک به تکمیل هیأت علمی دانشگاهها
• تقویت روحیه پژوهشی و بالا بردن سطح علمی و فنی کشور در اين زمينه و ارتباط با مجامع بينالمللي سنجش از دور  فتوگرامتري  نقشهبرداري  ژئودزي  هيدروگرافي  کارتوگرافي رقومي و سيستم اطلاعات جغرافيايي و ساير مجامع ذيربط
• ایجاد  انتقال و گسترش دانش و تکنولوژی سیستمهای سنجش از دور

۲- ضرورت و اهمیت دوره

• تأمین کادر متخصص مورد نیاز کلیه سازمانهای ذیربط در سنجش از دور که بطور مثال ميتوان از مراکز مذکور در بند ۴ نام برد.
• با توجه به پیشرفتهای وسیع این رشته و کاربردهای وسيع آن  نياز به متخصصين خارجي در پروژههاي بسيار گسترده  دراز مدت و ارز بر در رشته سنجش از دور که زير بناي پروژههاي عمراني آينده خواهند بود به حداقل خواهد رسيد.
• کمک به انجام مدیریت بهینه منابع کشور.
• تأمین نیروی متخصص هیأت علمی و پژوهشي دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي

 

۳- نقش و توانایی فارغ التحصیلان

فارغ التحصیلان این رشته از توانایی های زير برخوردار خواهند بود:

• تهیه نقشه های پوششی و سایر اطلاعات منابع زمین با مديريت مناسب و سرعت و دقت بالا با استفاده از داده هاي سنجش از دور و تکنيک هاي پردازش تصاوير رقومي.
• خودکار نمودن مراحل استخراج  بازسازی  مدیریت  پردازش  ذخیره و نمایش اطلاعات ماهواره اي و کاربرد آنها در طراحي  اجرا و مديريت پروژه هايي در زمينه هاي مختلف عمراني  زيست محيطي  مديريت منابع زميني و آبي و غيره
• همکاری با نهادها و سازمانهای ذیربط از قبیل سازمان نقشه بردای  سازمان جغرافيايي وزارت دفاع  مرکز سنجش از دور  کاداستر و شهرداري  سازمان زمين شناسي  سازمان جنگلها و مراتع  وزارت نيرو،  وزارت کشاورزي  دانشگاه ها  شرکتهاي مهندسي مشاور و ساير سازمانهاي مشابه در پروژه هاي مختلف و راهبردي آنها.

فارغ التحصیلان این رشته امکان جذب در سازمانها و مراکز ذیل را خواهند داشت. سازمان نقشه برداری  مرکز سنجش از دور ایران  سازمان زمين شناسي  وزارت کشاورزي  جهاد سازندگي  مرکز اقيانوس شناسي  سازمان هواشناسي  وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح  سازمان جغرافيايي ارتش  وزارت راه و ترابري  وزارت مسكن و شهرسازي  وزارت نفت  وزارت كشور  سازمان محيط زيست  سازمان ثبت اسناد  وزارت نيرو  كاداستر  صنايع هوا فضا  دانشگاه ها و ساير سازمانهاي ذيربط.

۴- لیست دروس

دروس اصلی و تخصصی الزامی                     

    o  فیزیک سنجش از دور

    o  مدیریت داده های سنجش از دور

    o  پردازش رقومی تصاویر سنجش از دور

    o  فتوگرامتری فضایی

    o  کاربردهای سنجش از دور

دروس اصلی و تخصصی اختیاری

    o  گرافیک کامپیوتری

    o  سیستم های مایکروویو

    o  مدلسازی رقومی زمین (DTM)

    o  آمار ریاضی

    o  سیستمهای اطلاعات جغرافیایی پيشرفته

    o  تعیین موقعیت GPS و کاربردهای آن در سنجش از دور

    o  ارتفاع سنجی راداری (Radar Altimetry)

          سمینار

          پایان نامه

 

۱- معرفی دوره

تحولات تکنولوژیک در دهههای آخر قرن بیستم سبب باروری علمی در کليه شاخه هاي علوم و فنون با نرخ رشد سريع و حيرت آوري که شاهد آن هستيم گرديد. اين تحولات محتواي کليه رشته هاي علمي را تحت تأثير و دگرگوني قرار داد. اين تغييرات در شاخه هاي مختلف شدت و ضعف داشته به طوري كه بعضي را كمتر و برخي را بيشتر از نظر محتوايي متحول نمود.

رشته مهندسی ژئودزی و ژئوماتیک (نقشه برداری) یکي از شاخه هاي علمي کاربردي است که در اين تند باد تحولات بطور بنيادي محتواي آن دگرگون شد. ابداع سيستمهاي تعيين موقعيت ماهوارهاي GPS عالم ژئودزي را متحول نمود. با پشرفت کامپيوتر  تكنيكهاي پردازش تصوير و Computer Vision  فتوگرامتري رقومي پديدار گشت. بكارگيري ماهوارههاي تصويربرداري با حد تشخيص بالا از نقطه نظر طيفي  راديومتريكي و فضايي و همچنين پيشرفت فن آوري اطلاعات و شناسايي اطلاعات مكاني و غير مكاني دقيق  سريع و به روز و امكان مديريت تهيه آنها به عنوان پارامترهاي اساسي جهت نيل و دستيابي به توسعه  پايدار ايجاد شاخه جديدي در اين رشته يعني سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) را پديد آورد.

در این میان گرایشهای فتوگرامتری و سنجش از دور بعنوان ابزار اصلي تأمين اطلاعات مکان مرجع و زيربناي اطلاعاتي سـيستمهاي GIS مورد توجـه خاص مـي باشد.

بنابراین بسیار بجاست که با تشکیل دوره های دکتری در اين رشته علاوه بر تأمين نيازهاي علمي- تکنولوژيک جامعه موجبات قطب شدن كشور در منطقه و جذب دانشجويان از ساير كشورها نيز فراهم آيد.

دوره دکتری مهندسی فتوگرامتری و سنجش از دور بالاترین مقطع تحصیلي دانشگاهي در اين زمينه است که به اعطاي مدرک مي انجامد و مجموعه اي هماهنگ از فعاليتهاي پژوهشي در زمينه ارائه راهکارهـاي نوين تهيه و توليد اطلاعات مکان مرجع  شـناسائي عوارض (پديده ها)  افزايش ميزان اتوماسيون روشهاي توليد نقشه و ... را در برمي گيرد.

هدف از ایجاد دوره دکتری مهندسی فتوگرامتری و سنجش از دور رسیدن به حداقل يکي از موارد زير است:

• احاطه یافتن بر آثار علمی مهم در یک زمینه خاص از مهندسی فتوگرامتري و سنجش از دور
• آشنا شدن با روشهای پیشرفته تحقیق و کوشش برای نوآوری در اين زمينه
• دست یابی به جدیدترین مبانی علمي و تحقيقاتي و تکنولوژيکي
• نوآوری در زمینههای علمی و تحقیقي و کمک به پيشرفت و گسترش مرزهاي دانش
• تسلط یافتن بر یک یا چند امر  همچون تعلیم و تحقیق و برنامهريزي و اجرا و هدايت و نظارت و ارزيابي و تجزيه و تحليل و حل مسائل علمي و گشودن مشکلات عملي جامعه

 

۲- لیست دروس

تعداد کل واحدهای درسی این دوره ۳۶ واحد است که ۲۴ واحد آن پژوهشی و مربوط به تنظیم رساله دکتري است. ۱۲ واحد آموزشي مربوط به اين دوره به صلاحديد استاد راهنما و اعضاء گروه از دروس زير انتخاب ميشود:

• اسپکترومتری
• استخراج عوارض از تصویر به کمک هوش محاسباتی
• الگوریتم های بهینه سازی و کاربردهای آن در سنجش از دور
• تشخیص تغییرات توسط سنجش از دور
• تلفیق سیستمهای فتوگرامتری و سیستمهاي اطلاعات مکاني
• سنجش از دور پارامترهای محیطی
• سنجش از دور فعال پیشرفته
• پیشرفتهای اخیر در سیستمهای تعيين موقعيت و ناوبري وسائل متحرک
• مدلسازی سه بعدی عوارض
• هوآویزها